Conceptomschrijving
Willem de Kooning Academie eindexamenposter 2005
ontworpen door Jaap de Maat & Michael van Schaik

Voor een goed beeld van de posters: zie de SERIE

Allereerst ben je als instituut waaraan -onder andere- grafisch vormgevers worden opgeleid een soort verplicht om extra en kritisch na te denken over de eigen communicatie. De basis van het concept wordt daarom gevormt vanuit het idee van gelaagdheid binnen het ontwerpproces zelf, maar ook in het drukproces. Het is feitelijk een verwijzing naar het klassieke opbouwen van een poster, uitgaande van druktechniek in samenwerking met ontwerpen; ritme, herhaling, leesvolgorde (en variaties hierop). Hiermee laat je primair de informatie helder overkomen, secundair gun je mensen als het ware een 'kijkje in de keuken'.

Uitgaande van de bestaande postercultuur komen al snel enkele sleutelwoorden op als; druk, posters proberen aandachtstijd te veroveren van elkaar; ritme, bijvoorbeeld de fantastisch mooie beelden die naast en over elkaar geplakte posters op kunnen leveren; direct-traag, de manier waarop posters ten alle tijden een vlug medium blijven vanwege een korte aandachtsspanne, en hoe zich dit verhoudt tot de gelaagdheid.

In het kort is de klassieke kracht van het affiche, overbrengen van informatie door herhaling, gelaagdheid & kleur. Het Willem de Kooning affiche is in de vorm een link naar de opmaak van een krant, gecombineerd met de esthetiek van een postermuur.
De laatste jaren heerst er in Rotterdam een tendens om kritisch na te denken over de posters die in de stad hangen. Zo bijvoorbeeld de posters van 75b, voor Now&Wow, welke gezien worden als de doodverklaring van het klassieke affiche. Dit omdat zij, in tegenstelling tot wat tot dan toe gebruikelijk was, naar binnen gekeerd waren; waar je normaal op een poster een soort sfeerbeeld verwacht, bleef hier het sfeerbeeld waar het thuis hoort, in de Now&Wow. De posters zeiden als het ware: 'Ik kan je alleen maar vertellen hoe leuk het is, je moet zelf naar deze club om het ook te ervaren.'

Onze affiches zijn te zien als reactie op dit basisprincipe van informeren, ze borduren er eigenlijk op voort. We gaan uit van een typografische grondlaag waarop alle informatie droog (informatief) vermeld staat. Over deze lagen zijn we kleurlagen gaan drukken als systeem om de onderliggende informatie te ordenen, verdiepen, relaties aan te brengen en waarde te geven. We hebben als structuur voor deze lagen gekozen voor de verschillende afstudeerrichtingen; rood staat voor vormgeving; blauw voor autonoom en groen voor de docentenopleiding.

Dit systeem wordt nog het best duidelijk in de folders, die we hebben willen ontwerpen als poster voor de studenten zelf. Een soort cadeau van ons aan hen. Omdat in deze variant de spanningsboog veel langer is, is er veel meer mogelijk om in detail informatie te ordenen dan bij de affiches. Mensen houden deze folder in hun hand en zoeken er bewust op naar informatie. Hier zijn dan ook alle namen van afstuderenden op vermeld op alfabetische volgorde waarbij de kleuren ze indelen in de groepen, en vertellen waar en wanneer ze exposeren.

De affiche is in eerste instantie te zien als uithangbord dat mensen doorverwijst naar de internetsite en verschillende locaties, maar door toepassing ervan in series op de diverse locaties, worden zij ook een herkenbare signatuur. Dit wordt vooral duidelijk in de versies met meerdere overdrukken over elkaar en de folder.

De gelaagdheid vormt een net om de informatie, het vormt een verhaalstructuur die - al naar gelang de behoefte - op verschillende manieren of dieptes gelezen kan worden. Een actieve houding is nodig, het kost misschien wat moeite om de 'sleutel' te vinden, door investering van tijd legt het systeem zichzelf bloot.

txt: Michael van Schaik 24.06.2005

Voor een goed beeld van de posters: zie de SERIE
Voor meer beelden; zie de map 'Eindexamenposter' bij 'Freelance' (links).
onder: de bijbehorende uitnodiging

Michael van Schaik, http://michaelvanschaik.nl